Mầm non ở Hải Phòng: thành phố nơi ông bà vẫn ở ngay đầu ngõ

Ở TP.HCM, câu hỏi "ai đón con lúc bốn giờ chiều" là một bài toán thực sự. Ở Hải Phòng, phần lớn gia đình có sẵn câu trả lời: ông bà.

Đó là điểm khác biệt nền tảng của thị trường mầm non nơi đây, và nó kéo theo mọi thứ khác.

Khi ông bà vẫn ở ngay đầu ngõ

Hải Phòng là thành phố lớn nhưng vẫn giữ được cấu trúc gia đình nhiều thế hệ ở mức cao. Người Hải Phòng phần đông sinh ra và lớn lên tại chỗ, lập gia đình tại chỗ, và sống gần bố mẹ mình. Trẻ nhỏ vì thế hiếm khi rơi vào tình trạng không có ai trông.

Hệ quả trực tiếp: nhu cầu gửi trẻ ở Hải Phòng ít mang tính cấp bách hơn. Gia đình không buộc phải gửi con đi học sớm, và cũng không quá lệ thuộc vào việc trường có nhận trông muộn hay không. Khi sức ép về thời gian nhẹ đi, phụ huynh có điều kiện để khó tính hơn về những thứ khác.

Và họ khó tính thật. Câu hỏi thường gặp ở đây không phải "trường có nhận trẻ từ mấy giờ" mà là "cho con đi học có tốt hơn để ở nhà với bà không". Một ngôi trường ở Hải Phòng phải trả lời được câu hỏi đó — nghĩa là phải chứng minh được giá trị mà việc ở nhà không có: bạn bè cùng lứa, nếp sinh hoạt tập thể, hoạt động có thiết kế, và người lớn được đào tạo để quan sát sự phát triển của trẻ.

Làn sóng công nghiệp mới đang đổi bức tranh

Trong khoảng mười năm trở lại đây, Hải Phòng chuyển từ một thành phố cảng truyền thống sang trung tâm công nghiệp chế tạo và điện tử. Các khu công nghiệp ở vùng ven kéo về một lớp dân cư mới: kỹ sư, quản lý, chuyên gia nước ngoài, và lao động từ các tỉnh lân cận.

Lớp dân cư mới này không có mạng lưới ông bà tại chỗ. Với họ, bài toán quay trở lại giống như ở Bắc Ninh hay Bình Dương: cần trường nhận trẻ theo khung giờ thực tế, cần chỗ gửi đủ tin cậy, và cần điều đó ngay trong khu mình ở.

Đây là chỗ thị trường Hải Phòng đang lệch pha. Nội thành có trường tốt nhưng phục vụ tệp phụ huynh bản địa ít cấp bách; các khu công nghiệp mới có nhu cầu cấp bách nhưng lại thiếu trường có hệ thống. Khoảng cách giữa hai bên vừa là vấn đề vừa là cơ hội.

Thuỷ Nguyên và hướng phát triển mới của thành phố

Vùng phát triển mới phía bắc thành phố đang được đầu tư hạ tầng ở quy mô lớn. Đường mở trước, khu đô thị xây sau, dân về sau nữa — và trường học thường là thứ tới cuối cùng.

Với người làm giáo dục, đây là dạng thị trường có thể dự báo được: nhìn tiến độ bàn giao nhà là biết khi nào nhu cầu gửi trẻ xuất hiện, và biết nó sẽ tập trung ở đâu. Điều quan trọng là có mặt đúng lúc, vì lứa trẻ đầu tiên của một khu đô thị thường đi theo ngôi trường đầu tiên mà họ tin tưởng, và ở lại tới lúc vào lớp 1.

Phụ huynh Hải Phòng nói thẳng

Người Hải Phòng có tiếng là thẳng tính, và điều đó đúng cả trong quan hệ với nhà trường. Họ không giữ ý khi không hài lòng, phản hồi trực tiếp, và không ngại nói với nhau về một ngôi trường tệ.

Với người làm trường, đây thật ra là điều tốt. Phản hồi tới sớm và rõ ràng thì còn sửa được; ở nơi phụ huynh im lặng rồi lặng lẽ rút con thì tới lúc biết đã muộn. Ngôi trường nào biết thiết lập một kênh trao đổi thật sự với gia đình — không phải hình thức — sẽ được hưởng lợi từ chính sự thẳng thắn đó.

Điều một ngôi trường ở Hải Phòng phải làm được

• Chứng minh được giá trị so với việc ở nhà với ông bà — đây là đối thủ cạnh tranh thật sự, không phải trường bên cạnh.
• Có mặt ở vùng công nghiệp mới, nơi nhu cầu cấp bách mà nguồn cung còn mỏng.
• Không gian ngoài trời — thành phố này có quỹ đất dễ thở hơn Hà Nội, nên không có lý do gì để trẻ học trong nhà cả ngày.
• Kênh phản hồi thật, đủ nhanh để xử lý trước khi chuyện thành lời đồn.
• Chương trình nói được bằng ngôn ngữ dễ hiểu — phụ huynh ở đây thực tế, họ muốn biết con học được gì chứ không muốn nghe thuật ngữ.

Hỏi đáp nhanh

Có ông bà trông thì có cần cho con đi mầm non không?
Ở tuổi mầm non, trẻ học rất nhiều từ việc chơi với bạn cùng lứa: chia sẻ, chờ tới lượt, giải quyết bất đồng. Đó là những thứ khó có được khi chỉ ở nhà với người lớn. Nhiều gia đình chọn cách kết hợp — đi học buổi sáng, chiều về với ông bà.

Nên cho con học trường trong nội thành hay gần khu công nghiệp nơi mình ở?
Quãng đường hằng ngày ảnh hưởng tới nếp sinh hoạt của cả nhà nhiều hơn người ta nghĩ. Nếu trong khu có lựa chọn đạt yêu cầu về an toàn, bữa ăn và đội ngũ thì thường nên chọn gần, rồi bù phần chương trình bằng cách trao đổi kỹ với nhà trường.

Làm sao biết một ngôi trường có thật sự dạy chứ không chỉ trông trẻ?
Hỏi xem nhà trường ghi nhận sự phát triển của từng trẻ bằng cách nào và bao lâu trao đổi với gia đình một lần. Nơi chỉ trông trẻ sẽ không có câu trả lời cụ thể. Nơi có hệ thống sẽ đưa ra được cách làm, thậm chí cho xem mẫu.

Trẻ ở Hải Phòng học song ngữ có sớm quá không?
Với mô hình đưa tiếng Anh vào hoạt động thường ngày thay vì dạy thành tiết riêng thì không. Điều cần hỏi là tiếng Việt của trẻ được chăm thế nào, và giáo viên phụ trách phần ngoại ngữ có nền tảng ra sao.

Khu đô thị mới chưa có trường thì nên chờ hay đi xa?
Trong ngắn hạn phần lớn gia đình chấp nhận đi xa hơn tới nơi có hệ thống. Nhưng chính những khu này là nơi nhu cầu đã có sẵn mà chưa ai đáp ứng — một ngôi trường mở đúng lúc ở đó gần như không phải cạnh tranh.

Mở một ngôi trường ở Hải Phòng

Hải Phòng có sức mua, có quỹ đất, và có một vùng công nghiệp mới đang hình thành nhu cầu rất rõ. Cái khó là phải thuyết phục được một tệp phụ huynh vốn có sẵn phương án ở nhà. Global Star chuyển giao thương hiệu, chương trình Global Nexus và toàn bộ khung vận hành — phần chứng minh giá trị với phụ huynh nằm trong chính hệ thống đó. Xem chương trình nhượng quyền mầm non Global Star →