Mầm non ở Nghệ An: những đứa trẻ có tiền gửi về mà thiếu bố mẹ ở nhà

Bài về thành phố Vinh đã nói tới truyền thống hiếu học và áp lực dạy chữ sớm. Ở phần còn lại của Nghệ An, có một chuyện khác — ít được nói tới hơn, và quan trọng hơn nhiều với bậc mầm non.

Một hoàn cảnh phổ biến đến mức thành bình thường

Nghệ An nằm trong nhóm tỉnh có nhiều người đi làm việc ở nước ngoài nhất cả nước. Ở nhiều xã, việc một hoặc cả hai cha mẹ đi làm xa nhiều năm là chuyện rất thường.

Kết quả là một lớp trẻ nhỏ lớn lên cùng ông bà. Về vật chất, những gia đình này thường khá hơn hàng xóm — nhà xây, đồ dùng đầy đủ, và tiền học không phải vấn đề.

Nhưng với trẻ ở tuổi mầm non, thứ quan trọng nhất không phải vật chất. Ba đến sáu tuổi là giai đoạn trẻ hình thành sự gắn bó với người lớn, học cách gọi tên cảm xúc, và xây nền cho ngôn ngữ. Những việc đó cần sự hiện diện đều đặn của người lớn quen thuộc.

Ông bà làm được nhiều phần trong đó, và nhiều ông bà làm rất tốt. Nhưng có những khó khăn thật: chênh lệch thế hệ trong cách trò chuyện với trẻ, sức khoẻ không cho phép chơi vận động nhiều, và — điều hay gặp nhất — xu hướng chiều cháu vì thương cháu thiếu bố mẹ.

Nhà trường làm được gì

Đây là chỗ một ngôi trường ở Nghệ An có vai trò lớn hơn ở nơi khác, và nên ý thức rõ về điều đó.

Thứ nhất, sự ổn định của giáo viên trở nên quan trọng hơn bình thường. Với một đứa trẻ đã thiếu sự hiện diện của cha mẹ, việc cô giáo thay đổi liên tục là mất mát thật. Giữ đội ngũ ổn định ở đây không chỉ là chuyện vận hành mà là chuyện chăm sóc.

Thứ hai, trường là nơi trẻ được vận động và chơi cùng bạn. Điều mà ông bà lớn tuổi khó đáp ứng. Một ngôi trường có sân và có lịch sinh hoạt thật sự đưa trẻ ra ngoài mỗi ngày bù đắp đúng phần thiếu.

Thứ ba, nhà trường có thể là cầu nối. Cha mẹ ở xa vẫn theo dõi được con qua những gì nhà trường chia sẻ đều đặn. Điều này nghe đơn giản nhưng có ý nghĩa lớn với cả hai phía — và giữ được sợi dây giữa trẻ với cha mẹ.

Thứ tư, trao đổi với ông bà cần cách riêng. Người lớn tuổi thường tiếp nhận qua trò chuyện trực tiếp hơn là qua tin nhắn. Một nhà trường hiểu điều đó sẽ giao tiếp hiệu quả hơn nhiều.

Nói về chuyện chiều cháu, một cách tôn trọng

Đây là chủ đề tế nhị nhưng cần thiết. Ông bà thương cháu thiếu bố mẹ nên hay nhường, hay đút ăn, hay cho cái trẻ đòi. Điều đó xuất phát từ tình thương thật, và không ai nên bị trách vì nó.

Nhưng với trẻ mầm non, việc tự làm được những việc của mình — tự xúc ăn, tự mặc, tự cất đồ — là một phần của sự trưởng thành.

Cách nói đúng không phải là chê ông bà, mà là chỉ ra điều cụ thể trẻ đã làm được ở lớp: "hôm nay cháu tự xúc hết bát cơm". Khi ông bà thấy cháu làm được, họ thường tự điều chỉnh. Đây là cách làm việc với gia đình hiệu quả hơn mọi lời khuyên.

Nền kinh tế và các đô thị

Ngoài Vinh, Nghệ An có các đô thị và thị xã đang phát triển cùng một số khu công nghiệp mới thu hút lao động.

Đáng chú ý: nhiều người đi làm việc ở nước ngoài sau khi về nước mang theo vốn và mở kinh doanh tại quê. Nhóm này có tư duy khác hẳn và thường rất coi trọng việc học của con — vì họ đã thấy sự khác biệt ở nơi mình từng làm việc.

Đây là tệp phụ huynh đáng chú ý mà các tỉnh ít người đi lao động nước ngoài không có.

Khí hậu khắc nghiệt hai đầu

Nghệ An có mùa hè nắng nóng gay gắt với gió Lào, mùa đông lạnh ẩm, và nằm trong vùng chịu bão cùng mưa lũ.

Một ngôi trường cần khu vận động trong nhà đủ dùng cho cả hai đầu mùa, làm mát tốt mùa hè, giữ ấm mùa đông, bóng mát thật cho sân, và kế hoạch rõ cho ngày mưa bão.

Hỏi đáp nhanh

Bố mẹ đi làm nước ngoài, ông bà nuôi cháu thì nên lưu ý gì?
Giữ nếp sinh hoạt đều đặn, cho trẻ vận động và chơi với bạn đồng lứa, và duy trì liên lạc thường xuyên giữa trẻ với cha mẹ. Nên trao đổi với nhà trường về hoàn cảnh để cô giáo hiểu và quan tâm đúng cách.

Ông bà hay chiều cháu thì có sao không?
Điều quan trọng là trẻ vẫn được tự làm những việc của mình — tự xúc ăn, tự mặc, tự cất đồ. Nên hỏi cô giáo con làm được gì ở lớp rồi khuyến khích con làm tương tự ở nhà.

Bố mẹ ở xa thì theo dõi con thế nào?
Nên thống nhất với nhà trường cách cập nhật đều đặn, và giữ lịch gọi video cố định để trẻ có cảm giác ổn định.

Trẻ hay bám ông bà, không chịu đi lớp thì làm sao?
Giai đoạn đầu cần kiên nhẫn và một lịch đưa đón ổn định. Nên hỏi nhà trường có cách nào giúp trẻ làm quen dần trong những tuần đầu.

Làm sao biết trường có đội ngũ ổn định?
Hỏi thẳng năm ngoái có bao nhiêu giáo viên nghỉ giữa năm, và cô phụ trách lớp đã gắn bó với trường bao lâu.

Mở một ngôi trường ở Nghệ An

Đây là địa bàn mà một ngôi trường mầm non gánh vai trò lớn hơn thông thường — với nhiều gia đình, nó bù đắp đúng phần đang thiếu. Điều đó đòi hỏi đội ngũ ổn định, sân dùng được hằng ngày, và cách trao đổi phù hợp với cả ông bà lẫn cha mẹ ở xa. Global Star chuyển giao chương trình Global Nexus, quy trình giữ đội ngũ và bộ công cụ trao đổi với gia đình, cùng toàn bộ khung vận hành. Xem chương trình nhượng quyền mầm non Global Star →