Mầm non ở Phổ Yên: từ huyện nông nghiệp thành thành phố công nghiệp trong một thập niên

Có những nơi mất nửa thế kỷ để đi từ nông thôn lên đô thị. Phổ Yên làm điều đó trong chưa đầy một thập niên.

Một tổ hợp công nghiệp điện tử quy mô rất lớn đặt tại đây đã kéo theo hàng vạn lao động, hàng loạt nhà xưởng phụ trợ, khu nhà ở, dịch vụ — và biến một huyện thuần nông thành thành phố công nghiệp.

Tốc độ và cái giá của nó

Khi dân số tăng nhanh như vậy, mọi hạ tầng xã hội đều chạy sau: y tế, thương mại, và đặc biệt là trường học.

Hệ thống trường công được quy hoạch theo dân số của một huyện nông nghiệp trước đây, và không thể theo kịp. Khoảng trống được lấp bằng các cơ sở tư nhỏ mở quanh khu nhà trọ và khu dân cư mới.

Đây là mô hình đã thấy ở Bắc Ninh, Bắc Giang, Bình Dương. Nhưng ở Phổ Yên, tốc độ nén lại trong thời gian ngắn hơn, nên khoảng cách giữa nhu cầu và nguồn cung đạt chuẩn càng rộng.

Một thế hệ trẻ em sinh ra trong một nơi vừa đổi tên

Điều ít được nói tới: những đứa trẻ mầm non ở Phổ Yên hôm nay sinh ra trong một nơi mà chính bố mẹ chúng cũng chưa quen gọi là thành phố.

Nhiều gia đình vừa chuyển từ làm ruộng sang làm nhà máy trong vài năm. Nhịp sống đổi hoàn toàn: từ tự chủ thời gian sang ca kíp, từ sống cùng họ hàng sang sống trong khu nhà ở công nhân, từ trẻ chơi ngoài đồng sang trẻ ở trong nhà.

Với một ngôi trường, điều đó có nghĩa là ngoài việc dạy trẻ, còn có một vai trò nữa: giúp gia đình thích nghi. Chia sẻ những điều cơ bản về nuôi dạy trẻ, về nếp sinh hoạt, về việc trẻ cần vận động bao nhiêu — những thứ mà ở nông thôn diễn ra tự nhiên nhưng trong khu nhà ở thì phải chủ động tạo ra.

Đây không tốn kém, nhưng với những phụ huynh đang thích nghi với một cuộc sống mới, nó có giá trị rất lớn.

Hai tệp phụ huynh

Nhóm thứ nhất là công nhân — đông nhất, trẻ, làm ca xoay, thu nhập ở mức công nhân, phần nhiều là người từ các huyện trong tỉnh và các tỉnh miền núi phía Bắc.

Nhóm thứ hai là kỹ sư, quản lý, chuyên gia — trong đó có cả chuyên gia nước ngoài. Nhóm này ít hơn nhiều nhưng có tiêu chuẩn cao và nhu cầu song ngữ rõ. Hiện không ít gia đình trong nhóm này gửi con lên thành phố Thái Nguyên hoặc chấp nhận quãng đường xa.

Cũng như ở mọi tỉnh công nghiệp, hai nhóm cần hai mô hình khác nhau, và việc chọn rõ phân khúc là quyết định phải đưa ra trước khi chọn mặt bằng.

Cư dân bản địa: nhóm thứ ba

Bên cạnh dòng người mới, vẫn còn cư dân bản địa sống ở đây nhiều đời, nhiều gia đình vẫn còn ruộng và có ông bà ở gần. Với họ, câu hỏi là "cho cháu đi học có hơn để ở nhà không" — và câu trả lời phải bằng những thay đổi quan sát được ở trẻ.

Nhóm này cũng thường có đất, nên là đối tác tiềm năng về mặt bằng cho người muốn mở trường.

Lợi thế còn nguyên: đất và không gian

Dù đô thị hoá nhanh, Phổ Yên vẫn còn nhiều đất và mật độ xây dựng chưa cao như các đô thị lâu đời. Một campus có sân vườn thật hoàn toàn khả thi, với chi phí mặt bằng dễ chịu.

Với những gia đình vừa rời ruộng đồng để vào khu nhà ở, một ngôi trường có chỗ cho trẻ chạy nhảy là thứ chạm đúng điều họ tiếc nhất.

Hỏi đáp nhanh

Gửi con ở nhóm trẻ gần khu nhà ở thì kiểm tra gì?
Bốn thứ nên xem tận mắt: số trẻ trên một người lớn vào giờ đông nhất, chỗ ngủ trưa, nhà vệ sinh, và bữa ăn nấu ở đâu. Nên tới vào giờ sinh hoạt bình thường.

Bố mẹ làm ca xoay thì sắp xếp thế nào?
Ưu tiên nơi có khung giờ rõ ràng và ổn định qua các tuần, và đăng ký sẵn người đón dự phòng vì tăng ca thường được báo gấp.

Trước ở quê con chơi ngoài đồng, giờ ở khu nhà ở thì sao?
Vận động hằng ngày là một phần của sự phát triển ở lứa tuổi này. Nên ưu tiên trường có không gian ngoài trời dùng được hằng ngày, và bù thêm bằng thời gian ngoài trời vào cuối tuần.

Lần đầu nuôi con, xa ông bà, nên hỏi ai?
Nên hỏi trực tiếp giáo viên của con — họ quan sát trẻ mỗi ngày và thường có lời khuyên thực tế. Trường tử tế sẽ chủ động chia sẻ.

Ở khu công nghiệp có trường song ngữ không?
Số lượng còn ít so với nhu cầu của nhóm kỹ sư và chuyên gia. Nhiều gia đình hiện vẫn đưa con lên thành phố học.

Mở một ngôi trường ở Phổ Yên

Đây là một trong những địa bàn có mật độ trẻ mầm non tăng nhanh nhất miền Bắc, với quỹ đất còn và khoảng cách rất rộng so với nguồn cung đạt chuẩn. Bài toán là làm ra mô hình vừa hợp nhịp ca kíp vừa có hệ thống đứng sau. Global Star chuyển giao chương trình Global Nexus cùng toàn bộ khung vận hành và đào tạo đội ngũ. Xem chương trình nhượng quyền mầm non Global Star →