
Có một nhóm đô thị ở miền Bắc đang đổi vai mà bản thân người sống ở đó chưa hẳn ý thức hết: các tỉnh lỵ nằm trong bán kính một giờ chạy xe từ Hà Nội. Việt Trì là một trong số đó.
Điều đang xảy ra ở đây không phải tăng trưởng của một tỉnh lỵ, mà là quá trình một thành phố dần trở thành vệ tinh của thủ đô. Và với giáo dục, thay đổi ấy đến trước cả khi hạ tầng giáo dục kịp phản ứng.
Việt Trì là một trong những trung tâm công nghiệp được xây dựng sớm ở miền Bắc, với các nhà máy hoá chất, giấy và vật liệu. Điều đó để lại một đô thị có quy hoạch tương đối bài bản, có hạ tầng, và một cộng đồng cư dân gắn bó qua nhiều thế hệ.
Quá trình chuyển đổi kinh tế nhiều thập niên qua khiến cấu trúc việc làm ở đây thay đổi: công nghiệp cũ thu hẹp, dịch vụ và công nghiệp mới mở ra, và một bộ phận người trẻ rời thành phố đi làm ở nơi khác.
Kết quả là một thành phố có nếp đô thị nhưng thiếu động lực, cho tới khi hạ tầng kết nối thay đổi cục diện.
Khi khoảng cách tới Hà Nội rút xuống còn khoảng một giờ chạy xe, một số thứ xảy ra cùng lúc. Người làm việc ở Hà Nội có thể sống ở Việt Trì. Doanh nghiệp đặt nhà máy ở đây vì mặt bằng rẻ hơn mà vẫn gần thủ đô. Và những người gốc Phú Thọ đang làm ở Hà Nội bắt đầu tính chuyện về.
Lớp cư dân mới này mang theo tiêu chuẩn của nơi họ vừa rời. Họ đã biết trường ở Hà Nội thế nào, và họ không chấp nhận lập luận rằng ở tỉnh thì phải kém hơn. Đây chính là động lực nâng chuẩn cho giáo dục tư ở Việt Trì.
Điểm đáng chú ý với người đầu tư: quá trình này còn ở giai đoạn đầu. Nhu cầu đang hình thành nhanh hơn nguồn cung, và khoảng cách đó là cơ hội.
Phú Thọ là vùng đất gắn với cội nguồn dân tộc, và bản sắc ấy hiện diện trong đời sống hằng ngày chứ không chỉ trong dịp lễ hội. Người dân ở đây có ý thức mạnh về nguồn cội.
Với giáo dục mầm non, đây là chất liệu tốt: truyện kể dân gian, trò chơi dân gian, hát ru, các nghi lễ mùa vụ — những thứ vừa nuôi vốn từ tiếng Việt vừa xây dựng cảm thức thuộc về. Một ngôi trường biết đưa những thứ này vào chương trình một cách có chủ đích, song song với tiếng Anh và phương pháp hiện đại, sẽ nói đúng điều phụ huynh ở đây trân trọng.
Việt Trì là thành phố cỡ vừa, đi lại thuận, và còn quỹ đất. Điều này có hai hệ quả cho người làm trường.
Thứ nhất, bán kính phục vụ rộng — một ngôi trường tốt có thể đón phụ huynh từ nhiều phường, nên cạnh tranh diễn ra theo chất lượng chứ không theo vị trí. Thứ hai, hoàn toàn khả thi để làm một campus có sân vườn thật, thứ mà trường ở Hà Nội phải trả giá rất đắt mới có.
Việt Trì có hệ thống trường công lâu đời và một số cơ sở tư quy mô nhỏ. Tầng giữa — trường có chương trình bài bản, đội ngũ được đào tạo hệ thống, sân vườn tử tế — còn rất mỏng so với mức sống của đô thị này và so với kỳ vọng của lớp cư dân mới.
Đây là dạng khoảng trống xuất hiện khi một thành phố đổi vai nhanh hơn hạ tầng dịch vụ của nó, và nó thường không tồn tại lâu.
Về Việt Trì sống, con có bị thiệt so với học ở Hà Nội không?
Ở tuổi mầm non, điều quan trọng nhất là chất lượng môi trường hằng ngày và người chăm sóc, chứ không phải địa chỉ. Nhiều gia đình nhận thấy quãng đường ngắn và không gian rộng ở tỉnh lại có lợi hơn cho trẻ nhỏ.
Trường ở Việt Trì có dạy tiếng Anh cho trẻ mầm non không?
Có ở một số cơ sở với mức độ khác nhau. Nên hỏi cụ thể ngoại ngữ được đưa vào thế nào — trong hoạt động thường ngày hay thành tiết riêng — và người phụ trách có nền tảng ra sao.
Bố mẹ làm ở Hà Nội, con học ở Việt Trì thì lưu ý gì?
Nên xác nhận trước khung giờ nhận trẻ sớm nhất và trả muộn nhất, và thống nhất phương án cho những hôm về trễ. Cũng nên đăng ký rõ người đón thay khi cần.
Trò chơi dân gian có còn phù hợp với trẻ bây giờ không?
Rất phù hợp. Nhiều trò dân gian rèn vận động, nhịp điệu, vốn từ và khả năng chơi theo luật — đúng những thứ trẻ mầm non cần. Điều quan trọng là được tổ chức có chủ đích chứ không phải làm cho có.
Nên chọn trường gần nhà hay trường tốt hơn ở xa?
Ở một thành phố cỡ vừa như Việt Trì, quãng đường ít khi là trở ngại lớn, nên có thể đặt tiêu chí chất lượng lên trước vị trí.
Việt Trì đang ở đúng giai đoạn mà kỳ vọng của cư dân vượt lên trước nguồn cung tại chỗ. Một ngôi trường đạt chuẩn thủ đô nhưng vận hành theo chi phí của tỉnh có lợi thế kép ở đây. Global Star chuyển giao thương hiệu, chương trình Global Nexus và khung vận hành đầy đủ, đồng hành từ khảo sát mặt bằng tới khai giảng. Xem chương trình nhượng quyền mầm non Global Star →
Ở phần lớn địa phương trong loạt bài này, bài toán lớn nhất là khung giờ đưa đón. Vĩnh Yên thì không — và điều đó buộc một ngôi trường ở đây phải chứn
Ở vùng làng nghề, nhiều gia đình vừa ở vừa sản xuất trong cùng một khoảnh sân. Với một đứa trẻ ba tuổi, đó là môi trường không có chỗ nào thực sự dành
Rất nhiều gia đình Tân An có một người đi làm TP.HCM mỗi ngày — rời nhà trước khi con dậy, về sau khi con ngủ. Với đứa trẻ, nghĩa là suốt tuần chỉ thấ
Xâm nhập mặn mỗi mùa khô làm nước ngọt trở thành vấn đề thật ở nhiều vùng của Tiền Giang. Với một ngôi trường có bếp ăn và trăm đứa trẻ, đó không phải

Hệ thống mầm non song ngữ chuẩn quốc tế với campus tại TP.HCM và các tỉnh thành (franchise). Chương trình giáo dục Global Nexus danh tiếng, nền tảng quản lý thông minh và toàn diện bằng AI, các lớp ngoại khoá sáng tạo.
