Tập viết trước khi vào lớp 1: nên và không nên làm gì

Năm cuối mầm non, gần như gia đình nào cũng bắt đầu nghĩ tới việc tập viết. Câu hỏi không phải có nên tập hay không, mà là tập cái gì.

Trước khi viết chữ: ba điều kiện

1. Cơ tay đủ khoẻ. Con cầm được bút bằng ba ngón mà không siết chặt cả bàn tay, và không mỏi sau vài phút.

2. Vẽ được hình cơ bản. Hình tròn khép kín, hình vuông, dấu cộng, hình tam giác. Đây là các nét cấu thành chữ cái.

3. Kiểm soát được hướng. Vẽ theo đường có sẵn, dừng đúng chỗ, đi từ trái sang phải.

Thiếu một trong ba điều này thì việc tập viết chữ sẽ dẫn tới bù trừ sai — siết bút, dùng cả cánh tay, hoặc viết ngược nét.

Nên làm

• Dùng bút chì ngắn, dài khoảng hai đốt ngón tay. Bút ngắn buộc trẻ cầm bằng ba ngón một cách tự nhiên.
• Viết trên mặt phẳng nghiêng — kẹp giấy lên một bìa cứng dựng nghiêng, hoặc dùng bảng vẽ đứng. Tư thế này giúp cổ tay ở vị trí đúng.
• Vẽ to trước, nhỏ sau. Vẽ trên bảng lớn, trên cát, trên nền nhà bằng nước — rồi mới thu nhỏ dần xuống trang giấy.
• Viết những chữ có nghĩa với con — tên con trước tiên. Động lực khác hẳn khi chữ đó là của mình.
• Giữ ngắn. Mười tới mười lăm phút, dừng khi con còn muốn làm tiếp.

Không nên làm

Ép viết khi tay chưa sẵn sàng. Hậu quả là tư thế cầm bút sai, và đó là thứ rất khó sửa khi đã thành thói quen.

Tô hàng chục trang mỗi ngày. Con chán viết trước khi vào lớp 1 — đó là kết quả tệ nhất có thể.

Dạy theo kiểu chữ khác chương trình. Con phải học lại và dễ rối.

Sửa liên tục trong lúc con đang viết. Nhận xét sau khi xong, và mỗi lần chỉ một điểm.

Ép trẻ thuận tay trái đổi sang tay phải. Chỉ cần điều chỉnh góc đặt giấy và chỗ ngồi.

Tư thế ngồi

Chân chạm sàn hoặc có chỗ kê, lưng dựa, bàn ở tầm khuỷu tay, tay không viết giữ giấy. Bàn ghế quá cao là nguyên nhân phổ biến của tư thế xấu — và ở nhà thì trẻ thường ngồi bàn của người lớn.

Hoạt động rèn tay mà không cần bút

Những việc này có tác dụng với việc viết nhiều hơn là tô thêm một trang vở:

• Kẹp quần áo vào mép hộp.
• Nhặt hạt bằng nhíp.
• Nặn đất, véo thành viên nhỏ.
• Cắt giấy theo đường vẽ sẵn.
• Xâu hạt, cài nút, kéo khoá.
• Vẽ trên bảng đứng bằng phấn.

Nếu con không thích viết

Đừng biến nó thành cuộc chiến ở tuổi này. Chuyển sang các hoạt động rèn tay ở trên, và giữ mối quan hệ tích cực với chữ viết qua việc đọc sách. Con vào lớp 1 với bàn tay khoẻ và tinh thần thoải mái sẽ bắt kịp rất nhanh.

Hỏi nhanh — đáp gọn