Ba mẹ không biết tiếng Anh thì hỗ trợ con học song ngữ thế nào

Nhiều ba mẹ cho con vào trường song ngữ rồi thấy áy náy vì ở nhà không nói được tiếng Anh với con. Tin tốt: phần đóng góp quan trọng nhất của gia đình không nằm ở tiếng Anh.

Việc thứ nhất: làm dày tiếng Việt

Khả năng ngôn ngữ có phần lõi dùng chung cho mọi thứ tiếng — hiểu rằng chữ mang nghĩa, kể được một câu chuyện có đầu có cuối, biết đặt câu hỏi. Trẻ có nền tiếng mẹ đẻ vững học ngôn ngữ thứ hai nhanh hơn.

Cụ thể: nói chuyện với con trong lúc làm việc nhà, gọi tên đồ vật và hành động, kể lại một ngày theo trình tự, đọc sách mỗi tối.

Việc thứ hai: đọc sách mỗi ngày

Mười lăm phút đọc sách tranh mỗi tối là hoạt động có tỉ lệ lợi ích trên công sức cao nhất trong toàn bộ giai đoạn mầm non. Nó xây vốn từ, cấu trúc câu, khả năng chú ý và thói quen ngồi cùng sách.

Vài cách để mười lăm phút đó có giá trị hơn:

• Dừng lại hỏi “con nghĩ tiếp theo sẽ thế nào?”
• Cho con lật trang và tự chọn sách.
• Đọc lại cuốn con thích, kể cả lần thứ hai mươi — lặp lại là cách trẻ ghi nhớ.

Việc thứ ba: tạo lý do để dùng tiếng Anh

Ngôn ngữ sống được khi có việc để làm. Vài cách không đòi hỏi ba mẹ nói được:

• Bật một danh sách bài hát tiếng Anh trong lúc dọn nhà — nghe thụ động lặp lại giúp làm quen ngữ điệu.
• Nhờ con “dạy mẹ” từ hôm nay học được. Vai trò người dạy khiến trẻ ghi nhớ tốt hơn nhiều.
• Gọi video với người thân ở xa nói tiếng Anh, dù chỉ vài phút.

Việc thứ tư: giữ đều đặn thay vì dồn dập

Ba mươi phút mỗi ngày trong ba năm hiệu quả hơn nhiều so với ba tháng học dày rồi nghỉ. Ngôn ngữ mất đi nhanh khi ngừng dùng, đặc biệt ở trẻ nhỏ.

Điều này cũng có nghĩa: khi chọn trường, hãy chọn phương án mà gia đình chắc chắn theo được lâu dài.

Về màn hình

Trẻ dưới ba tuổi học rất ít từ video một chiều. Từ ba tuổi trở lên, video có thể có ích nếu có người lớn xem cùng và trò chuyện về nó. Cùng một hai mươi phút, việc xem cùng và nói chuyện có giá trị hơn nhiều lần so với để con xem một mình.

Điều không nên làm

Đừng biến tiếng Anh thành bài kiểm tra. Yêu cầu con biểu diễn trước khách khiến ngôn ngữ gắn với áp lực.

Đừng sửa liên tục. Ở giai đoạn này, ưu tiên là con dám nói. Nhắc lại đúng cách một cách tự nhiên (“à, con thấy a bird phải không”) hiệu quả hơn là sửa trực tiếp.

Đừng so với con nhà khác. Tốc độ tiếp thu ngôn ngữ dao động rất rộng và không dự báo được kết quả lâu dài.

Hỏi nhanh — đáp gọn